Timor-Leste Realiza Ho Susesu Workshop Nasionál kona-ba Akordu SPS no TBT

Image

Governu Timor-Leste, liuhosi Gabinete Ministru Koordenadór ba Asuntu Ekonómiku (MKAE), hala’o ho susesu Workshop Nasionál OMK nian kona-ba Akordu kona-ba Aplikasaun Medida Sanitária no Fitosanitária (SPS) no Akordu kona-ba Barreira Téknika ba Komérsiu (TBT) husi loron 27–2020 Maiu iha Sentru Konvensaun (DCC).

Workshop ne’e halibur reprezentante sira husi instituisaun governu no setór privad sira hodi hametin komprensaun nasionál kona-ba kompromisu OMK nian relasiona ho implementasaun SPS no TBT hafoin Timor-Leste nia adezaun ba Organizasaun Mundiál Komérsiu. Programa ne’e organiza husi Unidade Estratéjia Integrasaun Ekonómika (SUEI – MKAE ho kolaborasaun ho Sekretariadu OMK iha Jenebra.
Iha ninia diskursu, Koordenadór Jerál MKAE, Jorge Rui Martins de Carvalho, subliña importánsia estratéjiku husi inisiativa ne’e:
“Medida SPS no TBT la’ós de’it obrigasaun komérsiu tékniku; ida nee nu’udar instrumentu estratéjiku ba Timor-Leste nia transformasaun ekonómika. Liuhusi padraun forte liu, garantia kualidade, no dezenvolvimentu Laboratóriu Integradu ida, Timor-Leste hametin protesaun saúde públika, hadi’a kompetividade ba esportasaun, no harii konfiansa internasionál iha ita-nia produtu sira bainhira ita integra iha sistema komérsiu globál.”
Workshop ne’e ho objetivu hodi hasa’e konxiénsia kona-ba Akordu SPS no TBT atu fasilita komérsiu internasionál enkuantu garante protesaun ba saúde ema, animál no ai-horis, no mós hadi’a kualidade produtu no padraun seguransa iha merkadu globál sira.

Sesaun tékniku sira hatudu aprezentasaun no diskusaun sira ne’ebé lidera husi peritu sira Sekretariadu WTO nian husi Jenebra, inklui Lauro Locks, Konselleiru, Divizaun Komérsiu no Ambiente, no Rolando Alcala, Seksaun SPS, Divizaun Agrikultura no Merkadoria sira. Sira fahe prátika internasionál no enkuadramentu sira OMK nian ne’ebé relevante ba implementasaun SPS no TBT.

Partisipante sira halo diskusaun kona-ba asuntu xave sira inklui regulamentu komérsiu, kumprimentu ba padraun sira, infraestrutura ho kualidade, oportunidade asesu ba merkadu, no dezafiu sira ne’ebé Timor-Leste hasoru bainhira aliña sistema nasionál sira ho obrigasaun komérsiu internasionál.
Peritu sira no ofisiál tékniku sira destaka katak implementasaun efetivu ba medida sira SPS no TBT nian importante tebes hodi hasa’e kompetitividade produtu timoroan sira nian, hametin protesaun ba konsumidór sira, no promove dezenvolvimentu ekonómiku ne’ebé sustentável.

Workshop ne’e mós sai nu’udar plataforma ba diálogu no koordenasaun entre instituisaun sira ne’ebé responsavel ba komérsiu, agrikultura, saúde, alfándega, indústria, no regulasaun padraun sira, hodi apoia Timor-Leste nia integrasaun kontinua iha sistema komérsiu globál iha enkuadramentu OMK nian.
Timor-Leste reafirma ninia kompromisu atu hametin kapasidade institusionál, enkuadramentu regulatóriu sira, no kolaborasaun entre parte interesada sira hodi garante kumprimentu efetivu ba regra sira OMK nian no atu masimiza benefísiu sira hosi adezaun ba OMK ba dezenvolvimentu nasionál.

0Shares

Ajenda

Asesu informasaun relasiona ajenda MCAE nian