Governu Repúblika Demokrátika Timor-Leste — Palasiu Governu, Dili
— —
Indikadór
Foin lalais Nasionál

MKAE AVANSA ESBOSU LEI SALARIU MÍNIMU NASÍONAL

DÍLI, 12 Outubru 2026-Gabinete Ministru Koordenadór ba Asuntu Ekonómiku (MKAE), liuhusi Koordenadór-Jerál, Sr. Jorge Rui de Carvalho Martins, realiza konferénsia imprensa iha Sala reuniaun MKAE, Palásiu Governu, hodi esplika pozisaun institusionál kona-ba …

Lee liu tan
01Ekonomia

Painel Ekonómiku Timor-Leste

Indikadór makroekonómiku prinsipál, atualiza hosi fonte ofisiál (INETL, BCTL, Ministériu Finansas).

Hare dadus kompletu

Kresimentu PIB naun-petrolíferu

Kresimentu reál tinan ba tinan, pursentu. 2025 no 2026 estimativa.

Estrutura ekonomia naun-petrolíferu

Kontribuisaun setór ba PIB, pursentu.

Parseiru komérsiu prinsipál

Importasaun tuir orijen, pursentu.

Linha tempu ekonómiku

02Mapa

GIS Poténsia Ekonómika tuir Munisípiu

Hili estilu mapa, klik munisípiu ida atu hare perfil ekonómiku, hili infraestrutura ida no husu ruta husi ita-nia fatin agora.

  1. Klik munisípiu iha mapa
  2. Hili infraestrutura
  3. Foti ruta husi ita-nia fatin
Ki'ikBoot

Mapa: Mapbox · Ruta: MGAD-TL. Fronteira munisípiu: OCHA COD-AB Timor-Leste (WHO, 2020; simplifika). Populasaun no área: Sensu 2022, rezultadu finál (INETL).

03Informasaun

Sentru Informasaun

Notísia, komunikadu, anúnsiu, tender, konkursu, vaga servisu no ajenda hotu iha fatin ida. Filtra tuir tipu publikasaun ka tuir tema.

Arkivu kompletu
04Asuntus

Asuntus Ekonómikus

Área koordenasaun prinsipál MKAE nian.

ASEAN
05ASEAN

Timor-Leste iha ASEAN

Membru ba dala-11 Asosiasaun Nasaun Sudeste Áziku. MKAE koordena partisipasaun nasionál iha pilar ekonómiku (AEC) no integrasaun ba merkadu rejionál.

26 Out 2025Membru kompletu ASEAN
14 tinanProsesu husi 2011 to'o 2025

Timor-Leste asina Deklarasaun kona-ba Admisaun ba ASEAN iha serimónia abertura Simeira ASEAN ba dala-47, no depozita Instrumentu Adezaun ba Karta ASEAN no ba Tratadu Zona Livre Arma Nukleár Sudeste Áziku (SEANWFZ). Ne'e mak espansaun ASEAN dahuluk depois Kamboja iha 1999.

Membru kompletu fó asesu ba merkadu ho ema liu 680 millaun, akordu komérsiu livre ASEAN (ATIGA, RCEP), fundu kooperasaun no programa kapasitasaun. Iha tempu hanesan, Governu tenke implementa obrigasaun juridíku no ekonómiku tuir Roadmap ASEAN.

Pilar tolu ASEAN

  • APSC — Komunidade Polítika no Seguransa — diálogu, paz no estabilidade rejionál.
  • AEC — Komunidade Ekonómika — merkadu úniku, komérsiu livre, investimentu, konetividade. Koordena hosi MKAE.
  • ASCC — Komunidade Sosiál no Kulturál — edukasaun, saúde, ambiente no identidade ASEAN.

Haree mós: ASEAN Economic Community

Dalan ba adezaun

Etapa prinsipál prosesu ASEAN Timor-Leste nian.

  1. Aplikasaun ba ASEANTimor-Leste submete pedidu formál atu sai Estadu Membru ASEAN.
  2. Aseita iha prinsípiu, estatutu observadórSimeira ba dala-40 no 41, Phnom Penh: lider sira aseita iha prinsípiu Timor-Leste nu'udar membru ba dala-11 no fó estatutu observadór.
  3. Roadmap ba membru kompletuSimeira ba dala-42, Labuan Bajo: adopta Roadmap ho kritériu objetivu, inklui adezaun ba tratadu no akordu ASEAN hotu.
  4. Simeira ba dala-46Kuala Lumpur: lider sira deside simu Timor-Leste iha Simeira ba dala-47 (Outubru 2025) no saúda operasionalizasaun Unidade Timor-Leste.
  5. Membru kompletu ASEANSimeira ba dala-47, Kuala Lumpur: Deklarasaun Admisaun asina; Timor-Leste sai Estadu Membru ba dala-11 no adere ba Karta ASEAN.
  6. Adezaun ba instrumentu legál ASEANSekretariadu ASEAN, Jakarta: Timor-Leste depozita instrumentu adezaun ba instrumentu legál ASEAN (Kritériu 2 Roadmap).
  7. Protokolu Cebu ba Karta ASEANSimeira ba dala-48, Cebu: adopta emenda dahuluk ba Karta ASEAN atu inklui Timor-Leste no atualiza bandeira no emblema ASEAN.
  8. Integrasaun ekonómika ASEANReuniaun Ministru Ekonomia ASEAN ba dala-58, Manila: Timor-Leste adere ona ba Akordu Ekonómiku ASEAN 51; adezaun sira seluk sei la'o.
OMK
06OMK

Timor-Leste iha Organizasaun Mundiál Komérsiu

Membru ba dala-166 OMK. MKAE lidera negosiasaun adezaun, implementasaun kompromisu no koordenasaun ho ministériu setoriál sira.

30 Ago 2024Adezaun ba OMK (WTO)
9 tinanProsesu husi 2015 to'o 2024
40,8 millaun USDEsportasaun naun-petrolífera (2025)

Protokolu Adezaun asina iha 26 Fevereiru 2024, iha Konferénsia Ministeriál ba dala-13 (MC13), Abu Dhabi, hosi Vise-Primeiru Ministru no Ministru Koordenadór ba Asuntus Ekonómikus, Francisco Kalbuadi Lay, ho Diretora-Jerál OMK Ngozi Okonjo-Iweala. Prosesu negosiasaun lao durante tinan 7 ho balun — ida hosi adezaun lalais liu iha istória OMK.

Membru OMK fó garantia asesu ba merkadu, regra komérsiu previzível no mekanizmu rezolusaun disputa, no sai hanesan pasu estratéjiku ba adezaun ASEAN.

Kompromisu Timor-Leste

  • Tarifa mercadoria — Konsolida tarifa ba produtu hotu; redusaun faseadu ba produtu naun-agríkola. (Implementa)
  • Teknolojia informasaun — Partisipa iha Akordu Teknolojia Informasaun (ITA no ITA Expansion); tarifa zero ba produtu barak to'o 2030. (Faseadu)
  • Servisu — Loke setór telekomunikasaun, finansa no turizmu; restrisaun mantein ba servisu apoiu petróleu no minería. (Implementa)
  • Subsídiu peska — Aseita formalmente Akordu OMK kona-ba Subsídiu Peska. (Aseita 2024)
  • Aprovizionamentu Governu (GPA) — Ekipa negosiadora interministeriál kria hosi Rezolusaun Governu nº 24/2026; negosiasaun adezaun lao hela. (Negosiasaun)

Haree mós: Komunikadu GPA

Dalan ba adezaun

Etapa prinsipál prosesu OMK Timor-Leste nian.

  1. Aplikasaun ba OMKTimor-Leste submete pedidu adezaun ba Organizasaun Mundiál Komérsiu.
  2. Grupu Traballu Adezaun OMKKonsellu Jerál OMK estabelese Grupu Traballu ba adezaun no simu Timor-Leste nu'udar observadór.
  3. Memorandu Rejime Komérsiu EsternuTimor-Leste submete Memorandu kona-ba Rejime Komérsiu Esternu ba Grupu Traballu OMK.
  4. NegosiasaunReuniaun Grupu Traballu hitu (Out 2020 – Jan 2024); akordu bilaterál 10: Austrália, Kamboja, Kanadá, UE, Indonézia, Japaun, Nova Zelándia, Filipinas, Tailándia no EUA.
  5. Pakote adezaun aprovaIha reuniaun ba dala-7 (ikus), Grupu Traballu konkorda ho konsensu kondisaun membru Timor-Leste no haruka ba MC13.
  6. Asina Protokolu AdezaunMC13 Abu Dhabi: ministru sira aprova termu membru no Protokolu Adezaun asina.
  7. Parlamentu Nasionál ratifikaParlamentu Nasionál aprova Protokolu Adezaun ba OMK (Rezolusaun PN n.º 23/2024).
  8. Instrumentu aseitasaun entregaKonsellu Jerál OMK: Timor-Leste entrega instrumentu aseitasaun Protokolu no aseita Akordu kona-ba Subsídiu ba Peska.
  9. Adezaun ba OMK (WTO)Membru ba dala-166; protokolu asina iha MC13 Abu Dhabi, vigór 30 Agostu 2024.
  10. Observadór iha Komité GPATimor-Leste sai observadór iha Komité Aprovizionamentu Governu OMK, tuir kompromisu adezaun.
  11. Workshop pós-adezaunWorkshop OMK iha Díli (3–12 Fev) kona-ba implementasaun kompromisu adezaun no sinerjia ho integrasaun rejionál.
  12. Ekipa negosiadora GPARezolusaun Governu n.º 24/2026 kria ekipa interministeriál ba adezaun ba Akordu Aprovizionamentu Governu OMK, lidera husi MKAE.
  13. Negosiasaun adezaun GPA hahúKomité GPA simu ofer inisiál asesu merkadu Timor-Leste; nasaun menus dezenvolvidu dahuluk ne'ebé hahú prosesu ne'e.
07Ajenda

Ajenda no Lejislasaun

Ajenda MKAE

Enkontru, fórum no eventu ofisiál ne'ebé sei akontese.

    Lejislasaun

    Lei, dekretu-lei, rezolusaun no diploma ministeriál.

    • Seidauk iha diploma legál publikadu iha portal.
    08Tutela

    Instituisaun Tutela

    Instituisaun públiku iha tutela MKAE nian.

    Hare hotu