Timor-Leste submete ona oferta inisiál asesu ba merkadu Kontratu Publiku OMK nia), ne’ebé marka pasu importante ida iha implementasaun kompromisu pós-adezaun ba OMK no kontinua integrasaun ba iha sistema komérsiu globál.
Submisaun ne’e destakadu durante reuniaun Komité Kontratu Publiku (Committee on Government Procurement) ne’ebé hala’o iha Jenebra iha loron 14 Outubru 2026. Oferta inisial ne’e marka avansu importante ida iha Timor-Leste nia preparasaun ba adezaun no hatudu prontidaun atu envolve ho konstrutivu ho Parte sira GPA nian kona-ba asesu ba merkadu kontratu publiku no reforma governu nian.
Durante reuniaun Komité nian, Membru sira GPA nian simu Timor-Leste nia progresu no rekoñese importánsia hosi oferta inisiál nu’udar baze ba envolvimentu iha futuru. Membru balun espresa sira-nia interese no vontade atu apoia Timor-Leste iha ninia prosesu adezaun tomak, enkuantu Prezidente Komité nian enkoraja membru sira atu envolve ativamente ho Timor-Leste hodi avansa ba faze negosiasaun sira tuirmai.
Aleinde reuniaun Komité nian, Timor-Leste hala’o mos enkontru bilaterál ho Prezidente Komité no reprezentante sira hosi membru GPA nian, inklui Reinu Unidu, Nova Zelándia, Uniaun Europeia, Asosiasaun Komérsiu Livre Europeia (EFTA), Estadus Unidus Amerika, Austrália, Japaun no Singapura.
Envolvimentu bilaterál sira fó oportunidade atu troka opiniaun kona-ba preparasaun adezaun Timor-Leste nian, hametin diálogu ho Membru GPA sira ne’ebé eziste no esplora área potensiál sira kooperasaun nian no apoiu ba kapasitasaun. Maioria hosi Membru sira ne’ebé Timor-Leste hasoru aprejenta sira-nia vontade atu apoia nasaun ne’e hodi avansa ninia prosesu adezaun.
Oferta inisiál Timor-Leste nian identifika oportunidade sira kontratu publiku nian, ne’e Timor-Leste prepara atu loke ba fornesidór internasionál sira, enkuantu tau iha konsiderasaun prioridade dezenvolvimentu nasionál sira, kapasidade institusionál no nesesidade ba implementasaun ne’ebé efetivu.
Governu sei kontinua hala’o abordajen ida ne’ebé ekilibradu ba adezaun, hodi kombina kompromisu sira asesu ba merkadu ne’ebé kredivel ho medida sira atu hametin instituisaun sira, promove transparénsia no governasaun di’ak, no hasa’e kompetitividade fornesedór doméstiku sira-nian.
Gabinete Ministru Koordenadór ba Asuntu Ekonómiku (MCAE), liuhosi ninia Unidade Estratéjika ba Integrasaun Ekonómika (UEI), sei kontinua halo koordenasaun ho instituisaun governu relevante sira, Sekretariadu OMK, Sekretariadu GPA no Membry sira no parseiru dezenvolvimentu sira hodi fó apoiu ba etapa sira tuirmai.
Timor-Leste sei servisu besik ho membru sira GPA nian no parseiru internasionál sira ba prosesu adezaun no dezenvolvimentu sistema kontratu públiku ida ne’ebé transparente, efisiente no orientadu ba dezenvolvimentu ne’ebé apoia ajenda integrasaun ekonómika nasaun nian ne’ebé luan liu.