Dรญli, 24 Juรฑu 2026
Ministru Koordenadรณr ba Asuntus Ekonomiku liu husi Gabinete Koordenadรณr Jerรกl Sr. Jorge Martins lidera komisaun tรฉknika interminestรฉrial hodi rakompaรฑa aprezentasaun ba proposta investimentu hosi empreza Manatuto Renewables Power S.A., Sufnentimo Nafael Unipessoal, Lda., no Green PZZ, Lda., neโebรฉ submete ona liu hosi pedidu ba Sertifikadu Deklarasaun Benefisiu (DB).
Objetivu hosi sorumutu ne’e maka, atu komisaun tรฉknika bele halo avaliasaun klean ba proposta investimentu no planu negรณsiu ne’ebรฉ subemete hosi empreza sira, nune’e bele asegura katak, planu investimentu refere bele kumprementa ba rekezitu tรฉkniku no iha valรณr ekonรณmiku tuir lei investimentu privadu nรบ. 15/2017 no regulamentu relevante sira seluk.
Empreza Manatuto Renewables Power S.A., nuโudar empreza konsรณrsiu EDF Power Solutions International S.A.S (50.99%), EDF Power Solutions Development, SAS (0.01% ) no I-Enviroment Investments Pacific PTY Lda (49.00%), ho valor investimentu USD $ 100,000,000,00-107,100,000.00. Empreza ida neโe sei estabelese plataforma indรบstria 72 MW Enerjia Renovavel Photovoltaic no 36 MWH/Horas sistema armazenamentu enerjia iha bateria (BESS) neโebรฉ lokaliza iha Aldeia Uma Rentau, Suku Lifau, Postu Adminstrativu Laleia.
Koordenadรณr Jerรกl MKAE, hateten, ida neโe oportunidade boโot ida ba dezenvolvimentu ekonรณmiku Timor-Leste nian, la signifika katak ita iha neโe la aseita, maibรฉ ita iha neโe atu hare prosesu oinsรก bele aliรฑa ho estratรฉjia dezenvolvimentu governu nian ba diversifikasaun ekonรณmiku. Ita-boโot sira reprezenta Ministรฉriu no setรณr importante sira nia desizaun, Trade Invest no MKAE fasilita deโit prosesu sira hanesan neโe ita tenki kria liรฑas Ministeriais hotu hodi haree ita nia dirijรฉnsia tomak saida mak bele no saida mak labele, tau iha ita nia pensamentu katak laโos despaixu hotu-hotu ita tenki no despaixu hotu ita labele kumpri, maibรฉ fรณ kbiโit tomak mai ita hanesan dirijente atu analiza no fรณ alterasaun no solusaun ba ita nia superior sira hodi toma desizaun neโebรฉ mak labele viola lei neโebรฉ mak iha.
Konserteza iha rejime ida iha aspektu tolu mak importante hanesan, lei, regulamentu no ida boโot liu mak polรญtika governativas, tamba ida neโe mak ita iha Konsellu Ministru ita iha dirijente, estrutura sira no governu atu haree ho dirijรฉnsia, amenda no fรณ solusaun alternativus neโebรฉ mak diak ba aspeitu dezenvolvimentu ekonรญmiku ba ita nia rain.
Koordenadรณr Jerรกl mรณs hameno katak, ita labele sai fali fatin ou dalan atu iha komprimisu oi-oin ba saida deit mak ita sente katak la tuir dunik setรณr nia regras, setรณr nia regulamentu no setรณr nia analiza dirijรฉnsia, ita-boโot sira nia independรฉnsia no ita-boโot sira nia dirijรฉnsia mak ita presija iha neโe, atu nuneโe Sua Exelรชnsia Vise Primeiru-Ministru nuโudar Ministru Koordenadรณr ba Asuntu Ekonรณmiku aprezenta iha Konsellu Ministru kona-bรก assuntu ruma hanesan neโe bele foti desizaun ida neโebรฉ mak sertu no tuir dunik dalan pareser neโebรฉ mak ita-boโot sira halo, TradeInvest no MKAE kompilla deit ita boโot sira nia opinioens, tรฉkniku, polรญtiku no jurรญdiku hodi foti desizaun ba solusaun.
Hafoin rona no halo analiza ba substรกnsia hosi aprezentasaun hirak ne’e, komisaun tรฉkniku sei halo konfirmasaun ba informasaun sira neโebรฉ empreza aprezenta, fo opiniaun teknika, sujestaun konstrutivu sira, neโebรฉ relevante atu empreza bele tau iha konsiderasaun hodi garante katak prosesu sira ba investimentu nian bele la’o tuir lei no regulamentu sira no bele kontribui signifikativu ba dezenvolvimentu ekonรณmia rai-laran.
Sorumutu ne’e hetan akompaรฑamentu husi Adjuntu Diretรณr Ezekutivu, TradeInvest Timor-Leste,Sr. Roberto Lai no Diretรณr Investimentu Sr. Ezaquel Babo.







