{"id":442,"date":"2024-08-07T13:30:00","date_gmt":"2024-08-07T13:30:00","guid":{"rendered":"https:\/\/testing17.apps.gov.tl\/?p=442"},"modified":"2025-08-24T06:44:02","modified_gmt":"2025-08-23T21:44:02","slug":"tl-submete-ona-instrumentu-aseitasaun-ba-subsidiu-peskas-ba-omk","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mcae.gov.tl\/en\/tl-submete-ona-instrumentu-aseitasaun-ba-subsidiu-peskas-ba-omk\/","title":{"rendered":"TL has submitted an instrument for acceptance of fisheries subsidies to the WTO."},"content":{"rendered":"\n<p>Geneva, 22 July 2024 &#8211; Timor-Leste , through His Excellency the Vice-Prime Minister and the Coordinator of Economic Affairs, the Minister of Tourism and Environment Francisco Kalbuadi Lay accompanied by the representative of the permanent mission of the Democratic Republic of Timor-Leste to the United Nations Office and other international organizations in Gender, Ambassador Maria de Lurdes Bessa, delivered the Protocol for the accession and acceptance of the fishing subsidy to the Director General of the World Trade Organization (WTO), Ngozi Okonjo-Iweala during the WTO General Council Meeting in the WTO General Room on Monday 22nd July 2024.<\/p>\n\n\n\n<p>After the delivery of the accession protocol and the instruments for acceptance of the fisheries subsidy, His Excellency Vice Prime Minister and Coordinator Minister for Economic Affairs, Minister of Tourism and Environment Francisco Kalbuadi Lay immediately gave a speech at the WTO General Council Meeting attended by the WTO member countries around the world, which is an important stage in Timor-Leste&#8217;s history. This step symbolises Timor &#8211; Leste&#8217;s commitment to the principles of free and fair trade, sustainable development, and Timor &#8211; Leste&#8217;s dedication to the global trade system.<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p>\u201cAmi-nia viajen atu sai membru OMK tomak sai ona nu&#8217;udar testemu\u00f1a ida ba ami-nia desizaun no esforsu koletivu. Submisaun dokumentu hirak-ne&#8217;e la&#8217;\u00f3s de&#8217;it formalizasaun prosedural maib\u00e9 deklarasaun ida kona-ba ami-nia prontu atu ka\u2019er responsabilidade no oportunidade sira ne&#8217;eb\u00e9 mai ho membru OMK,\u201d Sua Exselensia Vise \u2013 Primeiru \u2013 Ministru no Ministru Koordenador ba Assuntu Ekon\u00f3miku, Ministru Turizmu no Ambiente Francisco Kalbuadi Lay hateten durante hato\u2019o nia diskursu iha reuniaun Konsellu Jeral OMK nian iha Kuartel Jeral OMK iha Genebra \u2013 Sui\u00e7a iha loron Segunda, 22 Jullu 2024.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cAmi servisu maka&#8217;as no kontinua hodi ali\u00f1a ami-nia pol\u00edtika nasion\u00e1l ho padraun no padraun kom\u00e9rsiu glob\u00e1l sira, hodi asegura katak ami-nia ambiente ekon\u00f3miku kondusivu ba kresimentu dom\u00e9stiku no kooperasaun internasion\u00e1l,\u201d Sua Exselensia Vise \u2013 Primeiru \u2013 Ministru no Ministru Koordenador ba Assuntu Ekon\u00f3miku, Ministru Turizmu no Ambiente Francisco Kalbuadi Lay afirma.<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p>Sua Exselensia Vise \u2013 Primeiru \u2013 Ministru no Ministru Koordenador ba Assuntu Ekon\u00f3miku, Ministru Turizmu no Ambiente Francisco Kalbuadi Lay hatutan, bainhira Timor-Leste prepara ba faze pos-advokasia nian, sei konsentra atu harii ekonomia ida-ne&#8217;eb\u00e9 reziliente no sustentavel.<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p>\u201cAmi hah\u00fa ona reforma komprehensivu sira atu hasa&#8217;e ami-nia infraestrutura kom\u00e9rsiu, hadi&#8217;a asesu ba merkadu, no promove ambiente ekon\u00f3miku inkluzivu ida-ne&#8217;eb\u00e9 f\u00f3 benef\u00edsiu ba set\u00f3r hotu-hotu iha ami-nia sosiedade.<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p>Ami-nia planu estrat\u00e9jiku subli\u00f1a kapasitasaun ba set\u00f3r p\u00fabliku no privadu sira, hadi&#8217;ak regulador sira, dezenvolvimentu infraestrutura, no promosaun pr\u00e1tika sustentavel sira.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>Aleinde ami-nia preparasaun hafoin adezaun, Timor-Leste nia submisaun ba instrumentu aseitasaun ba Akordu Subsidio Peskas nian subli\u00f1a ami-nia kompromisu atu avansa inisiativa ekonomia kor-azul nian, hodi reforsa prioridade Governu nian iha diversifikasaun ita-nia ekonomia.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>Sua Exselensia Vise \u2013 Primeiru \u2013 Ministru no Ministru Koordenador ba Assuntu Ekon\u00f3miku, Ministru Turizmu no Ambiente Francisco Kalbuadi Lay&nbsp;&nbsp;esplika, liuhusi promove pr\u00e1tika peska sustentavel no proteje Timor \u2013 Leste nia ekosistema tasi nian, objetivu mak atu hametin set\u00f3r peska, hasa&#8217;e seguransa ai-han, no transforma Timor \u2013 Leste nia rekursu tasi nian ba sai nu&#8217;udar mot\u00f3r importante ida ba kreximentu ekon\u00f3miku no m\u00f3s atu proteje ba jerasaun sira iha futuru.<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p>\u201cAmi reko\u00f1ese katak adezaun ba OMK sei sai hanesan fundasaun ba integrasaun Timor-Leste nian iha ASEAN no iha futuru Akordu Komersiu Livru (FTA). Liuhusi ali\u00f1a ho padraun OMK nian, ami sei hametin ami-nia relasaun ekon\u00f3mika iha rejiaun laran no iha nivel glob\u00e1l, hodi loke dalan ba parseria kom\u00e9rsiu ne&#8217;eb\u00e9 kle&#8217;an liu no haforsa kolaborasaun ekon\u00f3mika,\u201d Sua Exselensia Vise \u2013 Primeiru \u2013 Ministru no Ministru Koordenador ba Assuntu Ekon\u00f3miku, Ministru Turizmu no Ambiente Francisco Kalbuadi Lay esplika.<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p>Sua Exselensia Vise \u2013 Primeiru \u2013 Ministru no Ministru Koordenador ba Assuntu Ekon\u00f3miku, Ministru Turizmu no Ambiente Francisco Kalbuadi Lay nia diskursu ne\u2019e hato&#8217;o m\u00f3s agradesimentu kle&#8217;an ba Embaixador Rui Macieira Portugal no Xefe Misaun Misaun Permanente Timor-Leste nian Embaixadora Maria Lurdes Bessa ba sira-nia apoiu dedikadu durante prosesu ida-ne&#8217;e.<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p>\u201cAmi m\u00f3s agradese ba membru OMK na&#8217;in 10 &#8211; Australia, Nova Zelandia, Kanada, Japaun, Kamboja, UE, Filipina, EUA, Tailandia no Indonezia &#8211; ne&#8217;eb\u00e9 servisu hamutuk ho ami hodi finaliza Timor-Leste nia sas\u00e1n no servisu sira. Aleinde ne&#8217;e, ami reko\u00f1ese m\u00f3s apoiu ne&#8217;eb\u00e9 boot husi ami-nia parseiru dezenvolvimentu sira, inklui PROSIVU (Partnership for Inclusive Prosperity) no EIF (Enhanced Integrated Framework), ne&#8217;eb\u00e9 hala&#8217;o ona pap\u00e9l importante iha ami-nia adezaun no sei kontinua f\u00f3 apoiu iha post-asesaun.\u201d<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p>Sua Exselensia Vise \u2013 Primeiru \u2013 Ministru no Ministru Koordenador ba Assuntu Ekon\u00f3miku, Ministru Turizmu no Ambiente Francisco Kalbuadi Lay aprezenta katak, atu implementa Timor-Leste nia kompromisu OMK nian no aproveita oportunidade atu sai membru OMK nian, apoiu husi membru OMK no parseiru dezenvolvimentu sira nafatin importante.<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p>\u201cBainhira ami hah\u00fa kap\u00edtulu foun ida-ne&#8217;e, ami fiar katak ho ita-boot sira-nia apoiu, ami sei la&#8217;\u00f3s de&#8217;it kumpre ita-boot sira-nia kompromisu maib\u00e9 m\u00f3s kontribui pozitivamente ba sistema kom\u00e9rsiu global.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cAmi husu atu sai membru ofisi\u00e1l OMK nian iha loron 30 fulan-agostu tinan 2024. Loron ida-ne&#8217;eb\u00e9 iha signifikasaun ba ami, tanba ida-ne&#8217;e marka loron ne&#8217;eb\u00e9 povu Timor-Leste prevene futuru nasaun nian. Ami hein katak iha loron 30 fulan-agostu oin mai, povu Timor-Leste sei selebra la&#8217;\u00f3s de&#8217;it ami-nia Loron Konsulta Popular, maib\u00e9 m\u00f3s selebra momentu ist\u00f3riku seluk tan bainhira ami tama ofisialmente iha fam\u00edlia OMK.\u201d<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p>Ami agradese tebes ba ita-nia benvindu di&#8217;ak ne&#8217;eb\u00e9 membru OMK hotu hato&#8217;o ba Timor-Leste tanba ami tama iha organizasaun ida-ne&#8217;e. Ita-boot sira-nia apoiu no solidariedade ne&#8217;eb\u00e9 importante tebes ba ami, no ami hein atu serbisu hamutuk ho ita-boot sira hotu hodi bele la&#8217;o ba oin iha ita-boot sira-nia objetivu sira ne&#8217;eb\u00e9 fahe ona kona-ba p\u00e1s no domin, prosperidade no dezenvolvimentu sustentavel.<\/p>\n\n\n\n<p>Sua Exselensia Vise \u2013 Primeiru \u2013 Ministru no Ministru Koordenador ba Assuntu Ekon\u00f3miku, Ministru Turizmu no Ambiente Francisco Kalbuadi Lay m\u00f3s la haluhan hato\u2019o agradese no obrigadu barak ba Prezidente Rep\u00fablika Jos\u00e9 Ramos \u2013 Horta, Prezidente Parlamentu Nasion\u00e1l Maria Fernanda Lay hamutuk ho membru Parlamentu Nasion\u00e1l sira hotu, ba Primeiru \u2013 Ministru Kay Rala Xanana Gusm\u00e3o ho membru governu tomak, no m\u00f3s setor privadu sira hotu liliu ba emprezariu Timoroan sira hotu nia esforsu no apoiu tomak hodi lori Timor-Leste bele aprezenta tiha ona Protokolu adezaun no instrumentu aseitasaun ba subs\u00eddiu peskas ba Diretora Jeral Organizasaun Mundial ba Komersiu (OMK) Ngozi Okonjo-Iweala la\u2019o ho di\u2019ak.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Geneva, 22 July 2024 &#8211; Timor-Leste , through His Excellency the Vice-Prime Minister and the Coordinator of Economic Affairs, the&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2896,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ultp_fs_post_author":"","ultp_fs_post_email":"","ultp_fs_post_author_url":"","footnotes":""},"categories":[14],"tags":[],"class_list":["post-442","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-wto"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mcae.gov.tl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/442","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mcae.gov.tl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mcae.gov.tl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mcae.gov.tl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mcae.gov.tl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=442"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/mcae.gov.tl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/442\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2899,"href":"https:\/\/mcae.gov.tl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/442\/revisions\/2899"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mcae.gov.tl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2896"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mcae.gov.tl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=442"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mcae.gov.tl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=442"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mcae.gov.tl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=442"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}